جلسه کارشناسی شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی با دستور کار بندر خشک باحضور نجاتی رئیس انجمن حمل و نقل اتاق بازرگانی، صادقی مدیرعامل هلدینگ پارس و دیگر دستگاه های دولتی و نظارتی و بخش خصوصی در تاریخ 18 مرداد تشکیل گردید.
بندر خشک یک پایانه داخلی یا خارجی چند وجهی است که مستقیماً از طریق شبکه حمل و نقل (معمولاً ریلی یا جادهای اصلی) به یک یا چند بندر دریایی متصل میشود. این مراکز به عنوان نقاطی برای انتقال، انبار، بازرسی و انجام تشریفات گمرکی کالاها عمل میکنند، اما برخلاف بنادر سنتی، در مجاورت آب قرار ندارند و در مناطق داخلی کشور واقع شدهاند.
تجاتی با تاکید بر بند 10و 11و 12 مصوبه جدید هیئت وزیران مورخ12/04/1404 گفت: مسیر انتقال کانتینر ترانزیتی به بنادر خشک طی شده است و کار جدیدی نیست و در شرایط اضطراری باید این اقدامات صورت گیرد.
صادقی مدیرعامل هلدیگ پارس گفت: کالای خطرناک به تعداد قابل توجهی در بندر شهید رجایی وجود دارد ولی در این بندر ابتدا باید مانورهایی با اجرای دستورالعمل ها برای مدیریت بحران انجام شود. در حادثه پیش آمده همکاری های زیادی صورت گرفت ولی باید بپذیریم که نیاز به اصلاحات داریم.
صادقی در خصوص احداث بنادر خشک در سطح استان افزود: مامیتوانیم در خود بندرعباس با ظرفیت های قانونی ذکر شده در کتابچه ها مکان هایی را در نظر بگیریم ولی قبل از تمام این اقدامات باید روند خروج کالا تسریع گردد و یا حتی یک سری از کالا باید حمل یکسره شود.
وی در ادامه با تاکید بر ظرفیت بالای بندر شهید رجایی گفت: حدود 90 درصد خدمات صادراتی را بخش خصوصی انجام میدهد و باید از این ظرفیت استفاده شود. تاب آوری خدمات دهی بخش خصوصی در بندرعباس بالاست و چندان به حمایت دولت نیاز ندارد. باید موانع بررسی شود مثلا برای خروج به موقع کالا باید ترافیک بندر شهید رجایی و شهر مورد مطالعه قرار گیرد. نکته حائز اهمیت دیگر این است که نباید فقط بحث خروج کالا از بنادر را بررسی کرد بلکه باید این موضوع را دو سویه درنظر گرفت و بخش صادرات از این بندر را هم دید.
در ادامه صادقی خواستار ایجاد و تشکیل شورای حمل و نقل استان شد که میتواند نقش اساسی و کلیدی در این حوزه ایفا کند.
نجاتی افزود: استان هرمزگان تنها استانی است که تمام انواع حمل و نقل را دارد و این موضوع میطلبد که شورای حمل و نقل داشته باشیم. اتاق بازرگانی میتواند محور و دبیرخانه این شورا باشد.
چشمه کبودی قاضی حقوقی و نماینده دستگاه نظارتی در این خصوص گفت: بایستی از تصمیم های هیجانی پرهیز کنیم. آیا برای حمل یکسره به اندازه کافی ناوگان حمل و نقل داریم؟ بندر خشک مجوزهای کافی را میتواند دریافت کند؟ فواید این موضوع چیست؟ بله همه در پی این هستیم فرآیندها تسریع گردد و به گفته وزیر اقتصاد و دارایی که سه روز پیش مصاحبه ای داشتند؛ هدف ما ترخیص سه روزه کالا میباشد.
جوکار مسئول سرویس ترانزیت گمرک شهید رجایی گفت: 6 رویه گمرکی در قانون مشخص شده است و ترانزیت داخلی جزء تشریفات غیرقطعی گمرک است. وی افزود: گمرک به عنوان دروازه اقتصاد موظف است به محض ورود کالا در دفترخانه تشریفات را انجام دهد. وی با تاکید برماده 51 قانون امور گمرکی و تبصره 4 گفت: گمرک مکلف است با ورود کالا به گمرکات و بنادر خشک و مناطق ویژه موافقت نماید و توازنی بین کنترل و تسهیل برقرار گردد.
جوکار در ادامه افزود: در ترانزیت داخلی مجوزهای محیط زیست، قرنطینه دامی و نباتی باید دریافت شود و تمام کالاهای اساسی طبق مصوبه نیاز به قرنطینه نباتی دارند.
حسینی کارشناس سازمان بنادر و دریانوردی استان گفت: این موضوع از چند جنبه قابل بررسی است. ما بحران حادثه بندر شهید رجایی و جنگ 12 روزه را داشتیم. علت ماندگاری چندماهه کالا چیست؟ این موضوع بیشتر به سامانه ها و ثبت سفارش و تخصیص ارز باز میگردد و باید به سمت تسهیل گری در این زمینه رفت. وس گفت: ما به اجبا زیرساخت هایی را بر خلاف عرف بین الملل ایجاد کردیم. ترمینال اختصاصی کالای خطرناک، مل و نقل ریلی، انبارها، حمل و نقل بین الملل ایده و تصمیم خوبی است ولی ما هم باید این را به نفع استان استفاده کنیم. این امر باید با مطالعه صورت گیرد. آیا کاهش زمان و هزینه داریم؟ چه کسی تحویل میدهد و چه کسی تحویل میگیرد؟ بحث اشتغال و شیوه انتقال و زیرساخت ها نیز باید بررسی گردد.
کارشناس سازمان بنادر در ادامه افزود: بندر شهید رجایی 40 سال زمان برده تا به این ظرفیت برسد. بحث سیستم ها و یکپارچگی های لازم انجام شده یا قابل انجام است؟ بندر بوشهر در خود استان بندر خشک دارد. این مصوبه را باید به فال نیک گرفت و در جهت شکوفایی استان استفاده کرد.
میرشکاری نژاد نائب رئیس کمیسیون حمل و نقل و ترانزیت و محوطه دار بندر شهید رجایی گفت: ایده بندر خشک بیشتر بحث ایمنی استا تا امنیتی. اتفاقی که در بندر شهید رجایی افتاد از لحاظ شدت حادثه و آسیب دیدگان چهارمین رتبه در جهان را دارد.
احمدی کمیسیون ترانزیت و حمل و نقل در ادامه گفت: ما باید برگشت کانتینر خالی و تعمیرات و نگهداری و استافینگ را د نظر بگیریم. قطعا هزینه ها چند برابر میشود. وی افزود: در بندر رجایی به حداقل 3 ترمینال کالای خطرناک تخصصی نیاز داریم. و انتظا ما از دستگاههای نظارتی این است که بر این موضوعات ورود کند.