گزارش حاضر، سیزدهمین سنجش پی درپی و فصلی «شاخص امنیت سرمایه گذاری در ایران» است. این گزارش، با استفاده از آمارهای رسمی منتشر شده و در دسترس و نیز ارزیابی 8104 فعال اقتصادی نمونه از میان فعالان اقتصادی همه استان های کشور تهیه شده است که وضعیت امنیت سرمایه گذاری در زمستان سال 1399 را با 38 مؤلفه، 7 نماگر به تفکیک 31 استان و 9 حوزه کسب وکار نشان می دهد.
شاخص کل امنیت سرمایه گذاری در ایران که با استفاده از دو مجموعه داده های پیمایشی و آماری تهیه می شود، در زمستان 1399 کمیت 22/6 از 10 (10 بدترین حالت) سنجیده شده است. ارزیابی امنیت سرمایه گذاری در زمستان 1399 نسبت به فصل قبل از آن یعنی پاییز 1399 (37/6)، قدری مناسب تر و نسبت به فصل مشابه سال قبل(84/5)، بدتر ارزیابی شده است.
براساس ارزیابی فعالان اقتصادی مشارکت کننده در این پیمایش، در زمستان 1399 نامناسب ترین مؤلفه های امنیت سرمایه گذاری ارزیابی شده به ترتیب عبارت بوده اند از:
1. عمل مسئولان ملی به وعده های داده شده (52/8 از 10 و 10 بدترین وضعیت)
2. اعمال نفوذ و تبانی در معاملات ادارات (39/8)
3. عمل مسئولان استانی و محلی به وعده های اقتصادی داده شده (24/8)
مناسب ترین مؤلفه های امنیت سرمایه گذاری طی زمستان 1399 نیز به این ترتیب بوده اند:
1. سرقت مالی (پول نقد، کالا، تجهیزات) (59/4)
2. رواج توزیع کالای قاچاق (60/4)
3. استفاده غیرمجاز از نام و علائم تجاری یا مالکیت معنوی (94/4)
لازم به یادآوری است براساس ارزیابی فعالان اقتصادی مشارکت کننده در پیمایش پاییز 1399 نامناسب ترین مؤلفه های امنیت سرمایه گذاری ارزیابی شده به ترتیب عبارت بوده است از:
1. عمل مسئولان ملی به وعده های داده شده (72/8 از 10 و 10بدترین وضعیت)
2. عمل مسئولان استانی و محلی به وعده های اقتصادی داده شده (41/8)
3. اعمال نفوذ و تبانی در معاملات ادارات (40/8)
و مناسب ترین مؤلفه های امنیت سرمایه گذاری طی تابستان 1399 نیز به این ترتیب بوده اند:
1. سرقت مالی (پول نقد، کالا، تجهیزات) (48/4)
2. رواج توزیع کالای قاچاق (5/4)
3. استفاده غیرمجاز از نام و علائم تجاری یا مالکیت معنوی (82/4)
با توجه به بررسی های به عمل آمده ملاحظه می شود که نامناسب ترین مؤلفه امنیت سرمایه گذاری که فعالان اقتصادی را بیش از همه آزار می دهد در این مطالعه نیز مانند دوره های گذشته، «عمل مسئولان به وعده های داده شده» بوده است که عمل نکردن مسئولان به وعده هایشان، در منصرف کردن سرمایه گذاران از سرمایه گذاری در ایران (در میان 38 مؤلفه موجود) بیشترین تأثیر را داشته است. هرچند وضعیت ارزیابی آن در زمستان 1399 نسبت به پاییز 1399 مناسب تر شده است.
براساس یافته های داده های پیمایشی این گزارش (بدون احتساب داده های آماری)، در زمستان 1399، فعالان اقتصادی مشارکت کننده در این پیمایش از استان های کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه و ایلام نامناسب ترین ارزیابی و استان های خراسان جنوبی، قزوین و گلستان مناسب ترین ارزیابی را از وضعیت مؤلفه های پیمایشی شاخص امنیت سرمایه گذاری ارائه کرده اند. اما پس از تلفیق داده های آماری و یافته های پیمایشی در این پژوهش، استان های کهگیلویه و بویراحمد، تهران و اصفهان نامناسب ترین و استان های خراسان جنوبی، سمنان و قزوین مناسب ترین وضعیت را از نظر شاخص امنیت سرمایه گذاری در زمستان 1399 کسب کرده اند. براساس نتایج این مطالعه، در زمستان 1399، از بین 9 حوزه فعالیت اقتصادی مورد سنجش در این پایش، فعالان اقتصادی در حوزه معدن (بجز نفت و گاز) مناسب ترین ارزیابی را نسبت به سایر حوزه ها و فعالان اقتصادی در حوزه ارتباطات، توزیع و … (حمل ونقل، انبارداری، عمده فروشی و خرده فروشی) نامناسب ترین ارزیابی را در میان همه حوزه ها از وضعیت امنیت سرمایه گذاری ارائه کرده اند.
گزارش حاضر، سیزدهمین گزارش فصلی سنجش «امنیت سرمایه گذاری» در ایران است و انتظار می رود انتشار این گزارش ها توجه و حساسیت مسئولان کشور به این عامل کلیدی، اما مغفول در سرمایه گذاری و رشد اقتصادی را در سیاستگذاری اقتصاد ایران جلب کند و به ترویج گفتمان امنیت سرمایه گذاری، قانونگذاری بهتر، رعایت قانون، احترام بیشتر به حقوق مالکیت و نیز بهبود عینی و واقعی امنیت اقتصادی و فضای سرمایه گذاری در ایران کمک کند.
اطلاعات تکمیلی ذر فایل پیوست می باشد.
منبع : مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی