آئين نامه داخلی مركز داوری اتاق ایران در مورد تشکیلات و نحوه ارائه خدمات

فصل اول – كليات

ماده 1- موضوع فعاليت

مركز داوري اتاق ايران (از این پس “مرکزداوری “) بر طبق قانون اساسنامه مركز داوري اتاق ايران مصوب 14 /11/ 1380 مجلس شورای اسلامی ایران، بصورت وابسته به اتاق بازرگانی ایران تشكيل گرديده وموضوع فعاليت آن عبارت است از حل و فصل اختلافات تجاري اعم از داخلي و بين المللي از طريق داوري سازماني وفق قانون اساسنامه، آئين نامه نحوه ارائه خدمات مركز داوری  (آئین داوری داخلی و بین المللی) و آئين نامه هزينه هاي داوري مرکز. داوری موضوع بند 3 ماده 57 قانون بخش تعاونی اقتصاد ایران مصوب 13 /6/ 1370  نیز جزو فعالیت های مرکز می باشد.

ماده 2- مقر مركز داوری

مقر مركز داوری، شهر تهران خواهد بود. مرکز میتواند بمنظور تشویق و ترویج داوری و نیز تسهیل مراجعه به مرکز داوری و استفاده از خدمات آن، در اتاق بازرگانی هریک از مراکز استان دفتری تأسیس نماید که مستقیماً زیر نظر مرکز فعالیت خواهند نمود.

تبصره:حدود وظایف و اختیارات دفاتر مراکز داوری در استان ها  به موجب دستور العملی است  که به تصویب هیأت مدیره خواهد رسید.

ماده 3- اركان مرکز داوری

مركز داوری داراي اركان زير مي باشد:

الف- هيأت مديره

ب- دبيركل

ج- داوران

ماده 4- درآمد مرکز داوری از محل های زیر تأمین می شود:

الف – هزینه های اداری دریافتی از اصحاب اختلاف،

ب – کمک های اتاق ایران و سایر اعانات،

ج‌-  عوائد حاصل از خدمات مشاوره ای و نشریات و انتشارات و برگزاری همایش ها و پروژه های تحقیقاتی و سایر خدمات مرکزداوری.

ماده 5- مرکز داوری میتواند در چهارچوب ارائه خدمات خود، به درخواست اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی درباره نحوه حل و فصل اختلاف از طریق داوری، تهیه شرط داوری، قرارنامه داوری، انجام داوری و اجرای حکم داوری و امثال آنها نظر حقوقی و مشورتی ارائه کند و پروژه های تحقیقاتی انجام دهد یا در آنها مشارکت نماید، و هزینه مناسبی دریافت کند.

ماده 6- مرکز داوری می تواند در چهارچوب ارائه خدمات، قراردادهائی را که متضمن شرط داوری مرکز است، ثبت نماید و حق الزحمه مناسبی دریافت کند.

ماده 7- در کلیه مواردی که اتاق بازرگانی به عنوان حَکَم یا کارشناس یا میانجی یا سازش دهنده یا به طور کلی به عنوان مرجع حل اختلافات و دعاوی انتخاب می شود، همچنین در مواردی که اتاق بازرگانی به عنوان مقام ناصب تعیین  می شود، انجام این وظائف و مأموریت ها با مرکز داوری خواهد بود.

فصل دوم- هيأت مديره

ماده 8- هيأت مديره مرکز داوری، مركب از رئيس، يكي از نواب رئيس اتاق ايران، رئیس يا نایب رئيس اتاق تهران، دبيركل اتاق ايران و سه نفر از بازرگانان و مديران بصير و خوشنام صنايع و معادن به انتخاب هيأت نمايندگان اتاق ايران مي باشد.

تبصره1:درصورت فوت، کناره گیری، استعفا یا از کار افتادگی هر یک از اعضای هیأت مدیره، جانشین او برای باقیمانده مدت عضویت، بهمان ترتیب که برای انتخاب اعضاء مقرر است، انتخاب می شود.

تبصره 2: بمنظور ترویج شیوه داوری و نیز هماهنگی و تبادل نظر مستمر با قوه قضائیه، هیأت مدیره میتواند از رئیس قوه قضائیه درخواست کند یک نفر نماینده به عنوان عضو رابط قوه قضائیه با مرکز داوری تعیین و معرفی کند. نماینده رابط قوه قضائیه بدون حق رأی در جلسات هیأت مدیره شرکت خواهد نمود.

ماده 9- مدت تصدي هيأت مديره سه سال و رياست آن با رئيس اتاق ايران خواهد بود. ‏هيأت مديره هر دوره موظف است حداكثر سي روز پيش از خاتمه دوره، اقدام به برگزاري انتخابات هيأت مديره دوره بعد نمايد. انتخاب مجدد اعضاي هيأت مديره بلامانع است.

ماده 10- جلسات هیأت مدیره هر سه ماه یکبار تشکیل می شود و درصورت لزوم هیأت مدیره میتواند جلسه فوق العاده تشکیل دهد. دبيركل مركز ترتيبات لازم را جهت دعوت و برگزاري جلسات هيأت مديره فراهم خواهد كرد و دستور كار مربوط به هر جلسه را تهيه و براي اعضاي هيأت مديره ارسال مي نمايد.

ماده 11- براي رسميت يافتن جلسات هیأت مدیره، حضور حداقل پنج نفر از اعضا الزامي است و تصميمات  آن با اكثريت نسبي، حاضرین نافذ و معتبر است.

ماده 12- وظايف و اختيارات هيأت مديره بشرح زير است:

1-   تهيه و پيشنهاد آئين نامه هاي داخلي مركز در  مورد نحوه ارائه خدمات و هزينه  داوري (به استثناي تعرفه هاي داوري) و نیز آئین نامه های امور مالي و استخدامي براي تصويب به هيأت نمايندگان اتاق ايران، مطابق ماده 6 قانون اساسنامه مرکز داوری مصوب 14 /11/ 1380

2-      بررسی و تصویب بودجه سالانه مرکز داوری.

3-   تهيه و پيشنهاد اصلاح قانون اساسنامه مركز داوري اتاق ايران و ارائه آن به مراجع قانونی از طریق هيأت رئيسه اتاق ايران،

4-      انتخاب و عزل دبيركل،

5-      انتخاب دبیرکل در صورت فوت، استعفا، کناره گیری یا از کارافتادگی او،

6-      تأیید فهرست داوران و کارشناسان معتمد مرکز به پیشنهاد دبیرکل و نیز تجدید نظر درآن،

7-      تعیین صاحبان امضای مجاز مرکز (علاوه بر دبیرکل) برای اسناد و قراردادهای تعهد آور،

8-      تعیین حقوق و مزایای دبیرکل و کارکنان دبیرخانه مرکز با توجه به آئین نامه های مالی و استخدامی مرکز.

9-   سایر مواردی که طبق قانون اساسنامه تشکیل مرکز داوری یا آئین نامه های داخلی مرکز داوری، برعهدة هیأت مدیره قرار گرفته است.

10- اتخاذ تصمیم درباره هر امری که برای حسن اداره امور مرکز داوری و انجام وظائف قانونی آن لازم باشد.

فصل سوم- دبيركل مرکز داوری

ماده 13- دبيركل مركز داوري اتاق ايران از ميان حقوقدانان ايراني با تجربه و آشنا به مسائل بازرگاني داخلي و بين المللي براي مدت سه سال توسط هيأت مديره مركز داوري اتاق ايران انتخاب خواهد شد. دبيركل بر اساس مصوبات هيأت مديره، مقررات اساسنامه مركز داوري اتاق ايران، آئين نامه هاي نحوه ارائه خدمات مركز داوري اتاق ايران
(آئین داوری داخلی و بین المللی) و نیز آئين نامه حاضر درباره تشکیلات داخلی مرکز داوری انجام وظيفه خواهد نمود.

تبصره:انتخاب مجدد دبيركل بلامانع است و تا انتخاب دبيركل جديد، دبيركل پيشين به کار خود ادامه خواهد داد.

ماده 14- مرکز داوری  دارای دبیرخانه ای است که زیر نظر دبیرکل انجام وظیفه می کند و به  تعداد کافی کارشناس و مشاور و کارکنان اداری خواهد داشت.

ماده 15- دبیرکل می تواند یک نفر مدیر اجرایی و یک نفرمدیر حقوقی از میان حقوقدانان ایرانی با تجربه و آشنا به مسائل بازرگانی داخلی و بین المللی انتخاب و منصوب کند که زیر نظر او انجام وظیفه می کنند.

ماده 16- دبیرکل نماینده قانونی مرکز داوری میباشد و اداره کلیه امور مرکز داوری و نظارت بر حسن جریان داوری هایی که به مرکز ارجاع شده است برعهده اوست.

ماده 17- دبیرخانه موظف است کلیه تسهیلات و خدمات اداری و دفتری لازم را برای انجام صحیح داوری مطابق قانون و نیز آئین نامه های داخلی مرکز، در اختیار داوران، کارشناسان، اصحاب دعوی، وکلا و نمایندگان ایشان قرار دهد. دریافت و مبادله و ابلاغ دادخواست داوری، دفاعیه و تبادل لوایح، و نیز ابلاغ  رأی داوری و  کلیه مکاتبات داوران با اصحاب دعوی و کارشناسان که در جریان رسیدگی داوری انجام می شود، برعهده دبیرخانه است.

ماده 18- علاوه بر اختيارات و وظایفی كه در قانون اساسنامه  مرکز داوری و ديگر قوانين و آئين نامه هاي داخلی مرکز براي دبيركل پيش بيني شده است، اختيارات و وظايف و صلاحیت های دبيركل از جمله مشتمل بر امور زير مي باشد:

1-سرپرستی و نظارت بر دبیرخانه مرکز داوری،

2-   نظارت بر حسن جریان رسیدگی به دعاوی و سایر مواردی که  به مرکز داوری ارجاع می شود ،

3-تعیین و انتخاب داور یا داوران در مواردی که طبق مقررات و آئین نامه های داخلی مرکزداوری ، برعهده مرکز داوری  است،

4-تعیین هزینه داوری و هزینه سایر خدماتی که مرکز داوری ارائه می کند، مطابق آئین نامه هزینه داوری مرکزداوری،

5-دریافت بموقع هزینه داوری و حق الزحمه داوران و کارشناسان از متداعیین با رعایت ضوابط و آئین نامه هزینه داوری،

6-نظارت بر ابلاغ مکاتبات و اوراق و مدارک و لوایح طرفین یا رأی داوری  و نیز، فراهم کردن تسهیلات لازم برای داوران و کارشناسان و اصحاب دعوی،

7-  فراهم کردن محل و سایر تسهیلات دفتری برای تشکیل جلسات استماع و رسیدگی داوران و کارشناسان،

8-انجام سایر اموری که با رعایت مقررات اساسنامه مرکز داوری و آئین نامه های داخلی آن منجمله آئین داوری داخلی و بین المللی، توسط اتاق بازرگانی یا هیأت مدیره به دبیرخانه مرکز داوری ارجاع می شود،

9-   امضاء مکاتبات و ارتباطات الکترونیکی در حدود اختیارات مرکز،

10-ثبت قراردادهای متضمن شرط داوری مرکز داوری،

11-تأمین موجبات گسترش خدمات مرکز داوری و ارتقاء جایگاه آن از طریق ارتباط مستقیم با اتاق های بازرگانی سراسر کشور، تشکل ها و انجمن های بازرگانی، صنفی شرکتها و مؤسسات و واحدهای بازرگانی، صنعتی و تولیدی، معدنی و خدماتی، سرمایه گذاران داخلی و خارجی و بانکها و برگزاری سمینار و کارگاههای آموزشی و انتشار جزوات و مجلات و کتب تخصصی و کاربردی، و نیز تماس و همکاری و مشارکت با دانشگاهها و مؤسسات آموزشی داخلی و خارجی و انجمنها و مؤسسات داوری داخلی و خارجی،

12-تهیه و پیشنهاد بودجه سالانه مرکز به هیأت مدیره،

13-مساعدت در حل و فصل اختلافات از طرقی غیر از داوری، از قبیلمیانجی گری، کارشناسی، سازش،

14-تمدید مهلت داوری در موارد لزوم،

15-تعیین نحوه نگهداری یا امحاء مدارك، مراسلات يا مكاتبات طرفين يا داوران در پرونده ها،  مطابق ضوابطی که هیأت مدیره تدوین خواهد کرد،

16-هماهنگی و همكاريهاي لازم با قوه قضائيه جهت تشویق نهاد داوری و حسن انجام  داوری ها و نیز در مرحله اجرای رأی داوری

17-اجرای تصمیمات هیأت مدیره و نیز نظرات دیوان داوری مرکز،

18-انجام کلیه امور دیگری که به موجب قانون یا آئین نامه های داخلی مرکزداوری به عهده اوست، یا هیأت مدیره وفق مقررات به دبیر کل ارجاع می کند،

تبصره: دبیرکل مجاز است در غیاب خود، بخشی از اختیارات خود را حسب مورد به مدیر اجرائی یا حقوقی خود تفویض کند.

فصل چهارم- داوران

ماده 19- در اجرای ماده 8 قانون اساسنامه مرکز داوری  فهرستی از افراد داخلی و خارجی كه صلاحيت داوري را دارند، از ميان حقوقدانان، بازرگانان و ساير اشخاص بصير و خوشنام و با تجربه كه از مقررات و عرف بازرگاني داخلي و خارجي به حد كافي اطلاع دارند، بنا به پيشنهاد دبيركل و تأئيد هيأت مديره مشخص خواهد شد.

تبصره 1:دبیرکل موظف است مراقبت کند که فهرست داوران مشتمل بر کسانی باشد که دارای تخصص علمی و عملی کافی در رشته های مختلف تجاری و حقوقی باشد.

تبصره 2: دبيركل هر زمان مي تواند تجدید نظر در فهرست داوران و کارشناسان معتمد مرکز را به هیأت مدیره پیشنهاد نماید.

ماده 20- اعضاي هيأت مديره و دبيركل  و مدیران اجرائی و حقوقی مرکز داوری در مدت تصدی و تا یکسال پس از پایان مدت تصدی ایشان نمي توانند در داوریهایی که به  مرکز ارجاع می شود، توسط مركز داوری بعنوان داور یا کارشناس انتخاب شوند.

ماده 21- در صورتیکه اعضای هیأت مدیره یا دبیرکل توسط اصحاب دعوی در دعاوی مطروحه در مرکز داوری به عنوان داور، وکیل، نماینده، مشاور یا کارشناس منصوب یا  انتخاب شده باشند، مکلفند مراتب را فوراً به دبیرخانه کتباً اعلام کنند و از مداخله در موضوع خودداری نمایند.

فصل پنجم- دیوان داوري[1]

ماده 22- بمنظور حسن انجام خدمات مرکز داوری و نیز بمنظور اطمینان بیشتر از رعایت صحیح قانون منجمله مقررات اساسنامه مرکز داوری و نیز آئين نامه هاي داخلی مركز داوری ، هیأتی متشكل از اشخاص ذي صلاح و مجرب داخلي و خارجي در مرکز داوری  تشكيل خواهد شد. (“دیوان داوری مرکز داوری اتاق ایران”)

تبصره1:انتخاب داوران معتمد مرکز برای عضویت در دیوان داوری بلامانع است.

تبصره 2:ترکیب دیوان داوری بنحوی خواهد بود که مشتمل بر حقوقدانان ذیصلاح منجمله اساتید دانشگاه، یک نفر از قضات دادگستری مطلع در امور داوری و تجاری با معرفی رئیس قوه قضائیه، و یک نفر از وکلای دادگستری مطلع در امور داوری و تجاری با معرفی رئیس کانون وکلای مرکز، باشد.

ماده 23- تعداد اعضاي دیوان داوري 15 نفر خواهد بود كه به پیشنهاد دبيركل  و تأیید هیأت مدیره مرکز داوری براي مدت 3 سال انتخاب و تعيين مي گردند. جلسات کاری دیوان داوری به درخواست و دعوت دبیرکل تشکیل می شود و با حضور حداقل هفت عضو رسميت مي يابد و تصميمات آن که با اكثريت نسبي آراي حاضرین اتخاذ شود، معتبر است. در صورت فوت یا استعفا یا برکناری اعضای دیوان، جانشین وی به ترتیب فوق تعیین خواهد شد.

تبصره:دیوان داوری مرکز در نخستین جلسه یک نفر رئیس و دو نفر نایب رئیس از بین اعضا را به مدت سه سال انتخاب می کند و تجدید انتخاب ایشان بلامانع است.

ماده 24- هر یک از اعضای دیوان داوری که در دعاوی مطروحه در مرکز داوری، به عنوان داور یا وکیل یا مشاور یا کارشناس انتخاب شده باشند، حق اظهار نظر یا حضور در جلسات دیوان که به پرونده ذیربط رسیدگی می کند، نخواهند داشت.

ماده 25- در داوریهای که ارزش خواسته آنها بیش از 500 میلیون ريال یا معادل ارزی آن یا معادل مبلغ مذکور در دعاوی غیر مالی باشد، و نیز در سایر دعاوی چنانچه  اوضاع و احوال پرونده اقتضا کند، پیش نویس رأی داوری برای بررسی به دیوان داوری ارجاع می شود و دیوان مطابق ماده 53 آئین داوری مرکز داوری نظرات خود را درباره جنبه های ماهوی و شکلی پیش نویس رأی اعلام می کند. دبیر کل موظف است نظرات دیوان را به “داور”اطلاع دهد و داور مخیر است نظرات دیوان درباره مسایل ماهوی را بپذیرد یا رد کند لکن موظف است نظرات دیوان داوری را در خصوص مسایل شکلی رعایت نماید.

ماده 26- براي تسهيل و تسريع رسیدگی و تصميم گيري در دیوان داوری، كميته هايي  تخصصی مركب از سه یا پنج یا هفت نفر از اعضاي دیوان كه تركيب آن توسط دبيركل معين مي شود، تشکیل می گردد و رسیدگی به پرونده ها به کمیته های مذکور ارجاع می شود، مگر آنكه به دليل كيفيت و پيچيدگي موضوع به تشخيص دبيركل، ارجاع قضيه به جلسه عمومی دیوان داوری ضرورت داشته باشد. جلسات كميته هاي دیوان داوری حسب مورد  با حداقل دو یا سه یا پنج عضو رسميت مي يابد وتصميمات این كميته ها با اكثريت نسبي آراي حاضرین  اتخاذ خواهد شد.

ماده 27- بمنظور هماهنگی و ارتقاء خدمات مرکز داوری و نیز بحث و بررسی تحولات امر داوری و سایر روشهای حل و فصل اختلافات در سطح داخلی و بین المللی، همه ساله اجلاس عمومی دیوان داوری مرکز داوری، تشکیل می شود.

تبصره 1: دعوت اجلاس عمومی دیوان داوری و تهیه دستور جلسه آن برعهده دبیرکل است. دبیرکل می تواند از اساتید دانشگاه و قضات و وکلای دادگستری و دانشجویان و مدیران و دست اندرکاران بازرگانی و صنعتی، معدنی و خدماتی  به عنوان مهمان برای شرکت در اجلاس عمومی سالانه دیوان داوری مرکز دعوت کند.

تبصره 2: ریاست اجلاس عمومی دیوان داوری، با رئیس دیوان است که طبق تبصره  ماده 23 انتخاب شده است.

این آئین نامه داخلی مرکز داوری در مورد تشکیلات  و نحوه ارائه خدمات، در اجرای ماده 6 قانون اساسنامه مرکز، داوری مصوب 14 /11/ 1380 در 28 ماده و 12 تبصره در جلسه22/6/1384 هیأت مدیره مرکز داوری تهیه و تأیید شد و در تاریخ 23 /12/ 1384 به تصویب هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران رسید.

توضیح: اﯾﻦ آﺋﯿﻦ ﻧﺎﻣﻪ با توجه به تصویب آئین نامه جدید ﺗﺎرﯾﺦ 27/8/1386 بصورت کلی نسخ گردیده است.

[1]– به موجب مصوب جلسه 27 /8/ 1386 هیأت نمایندگان اتاق عبارت “هیأت مشورتی داوری ” به “دیوان داوری” اصلاح شده است.